bitsclassic

گیر کردن چوب در گندگی و یا حرکت کند قطعه کار در هنگام تراشیدن چوب با گندگی یکی از مشکلات پیش روی اساتید نجار است. همان‌طور که می دانید گندگی با یک سرعت مشخص (تنظیم شده از سوی اپراتور) قطعه کار را با استفاده از دو غلتک به سمت تیغه و بیرون دستگاه حرکت می‌دهد.

 

اگر قطعه کار در مسیر خود درست حرکت نکند و یا اینکه این حرکت با اختلال انجام شود، مشکلاتی از قبیل گیرکردن قطعه کار در گندگی، ایجاد لکه سیاه و فرورفتگی در چوب ایجاد خواهد شد.

مشکل گیر کردن قطعه کار اتفاقی رایج و معمول در صنعت چوب هست و معمولاً اساتید نجار باتجربه شخصی خود اقدام به حل این مشکل می‌کنند. در این نوشته به بررسی دلایل گیر کردن قطعه کار در گندگی و راهکارهای حل این مشکل خواهیم پرداخت. با ما در ادامه همراه باشید.

دلایل گیر کردن چوب در گندگی چیست؟

کثیف بودن صفحه میز گندگی

 

همان‌طور که می‌دانید صفحه میز کار همه دستگاه‌های نجاری مانند اره فلکه‌ای، گندگی، رنده میزی، فارسی بر، اره میزی و … باید تمیز و روان باشد. حرکت قطعه کار باید روان و راحت بر روی میز انجام شود و به عبارتی چوب روی صفحه به‌راحتی سُر بخورد!

اگر صفحه گندگی کثیف، رنگی، زنگ زده و خشن است، می توان با سنباده کاری صفحه و صیقلی نمودن آن، شرایط را برای حرکت آسان قطعه کار روی آن فراهم کنید.

به‌عنوان اگر صفحه گندگی زنگ زده یا کثیف است، با استفاده از اسپری WD40 و سنباده کاری و گازوئیل، به‌خوبی صفحه را تمیز کنید. در کشورهای پیشرفته واکس‌هایی مخصوص صفحه‌های دستگاه‌های نجاری مانند گندگی وجود دارد؛ اما شما می‌توانید با هزینه‌ای به‌مراتب کم‌تر، با مالش صابون زرد! (یا هر صابون دیگر) روی صفحه، سطحی نرم و روان ایجاد کنید.

شما می‌توانید از این صابون به‌دفعات زیاد بهره بگیرید تا قطعه کار راحت روی صفحه بلغزد. فقط مراقب باشید که در زمان روشن بودن دستگاه این کار را انجام ندهید.

وجود صمغ چوب روی صفحه گندگی چوب

 

برخی چوب‌ها مانند چوب درخت کاج (نراد، یولکا، ساسنا / معروف به چوب روسی) دارای حفره‌های رزینی هستند. این حفره‌ها پس از عملیات برش کاری یا در اثر گرمای زیاد به بیرون می‌ریزند و شروع به خرابکاری در هر نقطه‌ای می‌کنند!

اگر مقداری از این صمغ روی صفحه میز گندگی آغشته شود، مانند ترمز عمل کرده و از حرکت قطعه کار جلوگیری می‌کنند. در بهترین حالت این ترمزها سرعت حرکت قطعه را بسیار کم می‌کنند.

شما برای حل این مشکل می‌توانید مقداری گازوئیل را در ظرف کوچک آب معدنی یا مایع ظرفشویی بریزید و یک سوراخ ریز روی درپوش آن ایجاد کنید. در صورت مشاهده چنین مشکلاتی گازوئیل را روی قسمت آغشته به صمغ بریزید و چند ثانیه اجازه دهید گازوئیل در صمغ نفوذ کند.

نیاز به پاک کردن صمغ با دست نیست. فقط کافی است قطعه بعدی را روی صفحه قرار دهید تا با حرکت در زمان اجرای گندگی، صمغ آغشته به گازوئیل هم به‌راحتی پاک می‌شود.

 

تیز نبودن تیغه گندگی نجاری

 

اگر تیغه گندگی تیز نباشد، ممکن است قطعه چوبی به‌راحتی حرکت نکند. تیغه‌های کند به‌جای تراشیدن چوب، به آن ضربه وارد می‌کنند و همین ضربه‌های مداوم مانع از حرکت درست قطعه کار در مسیر خود می‌شود. تیز بودن تیغه مزایای بسیار زیاد دیگری هم دارد که در نوشته‌های پیشین به آن اشاره شد.

تراز نبودن دستگاه و غلتک و صفحه

 

گندگی هم مانند دیگر دستگاه‌های نجاری باید تراز، کالیبره، بدون حرکت و دقیق باشد. نمی‌توان انتظار داشت یک دستگاه نا تراز و با نصب و چیدمان شلخته به‌درستی کار کند. شما باید همه‌ی دستگاه‌های نجاری به‌خصوص گندگی را در حالت تراز به زمین نصب کنید.

این تازه شروع کار است. قدم بعدی تراز بودن صفحه میز نسبت به توپی و تیغه و غلتک است. اینجاست که کیفیت ساخت گندگی اهمیت خود را نشان می‌دهد. تیغه باید هم از قسمت چپ و هم از قسمت راست صفحه دقیقاً به یک اندازه فاصله داشته باشد. روش‌هایی برای پی بردن به این مشکلات وجود دارد که در آینده به آن اشاره خواهیم کرد.

به‌عنوان مثال به استفاده از متر یا کولیس می‌توانید به مقدار خطای میز کار یا توپی یا دستگاه پی ببرید.

بالا کشیده شدن غلتک به خاطر مشکل در طراحی!

 

متأسفانه برخی دستگاه‌های گندگی نجاری به حدی بد طراحی شده‌اند که پوشال را به‌خوبی از دستگاه خارج نمی‌کنند. پوشال در داخل محفظه دستگاه و اطراف تیغه باقی می‌ماند. اگر نجار مدام با استفاده از بادپاش پوشال را خارج نکند، پس از ورود قطعه کار با داخل دستگاه و بالا رفتن چند میلی‌متری غلتک‌های گندگی، فضایی خالی در قسمت فنر گندگی ایجاد می‌شود که این پوشال‌های ریز در قسمت زیر فنر غلتک جا خوش می‌کنند (در تصویر قسمت پایه غلتک مشخص است).

به‌مرور زمان در اثر انباشت پوشال، غلتک حدود ۴ میلی‌متر بالاتر می‌رود و قدرت چسبیدن و حرکت قطعه کار را ندارد.

اگر با این مشکل مواجه هستید، می‌توانید درپوش بالای گندگی نجاری را باز کنید، با استفاده از بادپاش داخل محفظه را تمیز کنید. با یک پروفیل چوبی غلتک جلویی را به بالا بکشید و با استفاده از بادپاش فضای زیر پایه غلتک را باد بگیرید تا کاملاً تمیز شود.

این ترفند با توجه به وجود یک مشکل بنیادی در دستگاه شما به‌صورت موقتی تأثیرگذار خواهد بود؛ اما جالب اینجاست که بیشتر دستگاه‌ها این مشکل را دارند و کسی اطلاعی از دلیل آن ندارد!

برای جلوگیری از بروز این مشکل در زمان رندیدن چوب با استفاده از گندگی همیشه با فشار هوای زیاد (بادپاش) فضای اطراف تیغه را تمیز کنید.

ارتفاع به‌درستی تنظیم نشده است!

 

تنظیم ارتفاع درست گندگی هم مهم است. در گندگی صنعتی بین ۱ تا ۲ میلی‌متر باربرداری در هر بار خوراک دهی به دستگاه، عددی معقول و منطقی است. کمتر از این عدد ممکن است به غلتک‌ها اجازه ندهد فشار لازم را برای حرکت دادن چوب ایجاد کند.

البته در دستگاه‌های گندگی مدرن و به‌خصوص گندگی رومیزی با تیغه‌های ژیلتی، امکان اجرای گندگی در ضخامت کمتر از ۱ میلی‌متر را هم خواهید داشت.

اگر حجم باربرداری هم زیاد باشد، ممکن است به خاطر ایجاد فشار بسیار زیاد روی تیغه و موتور، غلتک‌ها توانایی کافی برای جلو بردن قطعه کار را نداشته باشند. کم بودن مقدار باربرداری به دستگاه آسیبی وارد نمی‌کند؛ اما زیاد بودن باربرداری فشار زیادی به‌تمامی قطعات گندگی از جمله موتور و گیربکس ایجاد می‌کند.

نکته‌های پایانی در مورد گیر کردن چوب در گندگی:

 

* به هیچ عنوان چوب خیس را گندگی نکنید.

* با استفاده از موادی مانند صابون و گازوئیل و واکس‌های چرب، لغزش بیشتری بین چوب و صفحه ایجاد کنید.

* اصطکاک بین صفحه و چوب را به حداقل برسانید، اصطکاک بین غلتک و چوب را به حداکثر برسانید.

* در صورت بزرگ و سنگین بودن چوب، با حفظ موارد ایمنی از یک فرد دیگر برای دریافت قطعه کار در قسمت خروجی کمک بگیرید.

* همیشه با استفاده از دستگاه بادپاش یا مکنده هوا، محفظه داخل و اطراف گندگی را تمیز کنید.

 

منبع :آیچوب